Uygarlığın Kahraman Kenti MARAŞ

MaraÅŸ, binlerce yıllık uygarlık geçmiÅŸinin birikiminden oluÅŸan zengin Anadolu kültür mozaiÄŸinin en önemli parçalarından biri. Gelenekleri, yemek kültürü ve tek başına bir çok Avrupa ülkesinden daha zengin fauna ve florasının yanı sıra, Dünyanın en önemli su havzalarından biri olan MaraÅŸ’ta uygarlığın izleri M.Ö. 16 binlere dayanıyor. Domuztepe Höyük yerleÅŸimi ve Yukarı Döngel Obası MaÄŸara YerleÅŸimleri’nde tarih öncesi dönemlere ışık tutan kazı çalışmalarında hemen her gün heyecan verici geliÅŸmeler yaÅŸanıyor. Yukarı Döngel Obası MaÄŸara YerleÅŸimi’nde, insanoÄŸlunun toprağı piÅŸirip ÅŸekillendirdiÄŸi en erken örnek olma olasılığı yüksek bir toprak figür birkaç ay önce MaraÅŸ’ta bulundu. M.Ö 13 bin ile 16 bin yıllarına ait olduÄŸu tahmin edilen objenin kesin yaşı, karbon testleri tamamlandıktan sonra belirlenecek.

MaraÅŸ’ın bilinen tarihi M.Ö. 2 binli yıllara uzanır. Kaynaklar MaraÅŸ adının Hitit Generali Maraj’ın adından geldiÄŸini nakleder. Antik Mısır’la birlikte dönemin süper gücü olan Hititlere bir dönem baÅŸkentlik de yapan MaraÅŸ, Asur egemenliÄŸine girdiÄŸinde Markasi adını aldı.

Meyve veren aÄŸaç taÅŸlanır misali, bereketli toprakları, savunmaya elveriÅŸli coÄŸrafi yapısı tarihin her döneminde MaraÅŸ’ı yeni fatihlerin cazibeli hedefi yaptı. Medler, Persler, Büyük Ä°skender ve Selevkos Krallığı MaraÅŸ’ta hüküm sürdü. Sahip olduÄŸu güzellikleri insanlara her zaman cömertçe sunan bir doÄŸaya sahip olan kent M.Ö.1 yüzyılda tarihin en büyük imparatorluklarından bir olan Roma Ä°mparatorluÄŸu’nun topraklarına katıldı. MaraÅŸ, Roma için o kadar gurur ve mutluluk verici bir kent oldu ki imparator Kaligula’nın unvanlarından biri olan Germanikus (Almanya Fatihi) sözcüÄŸünden gelen Germenikea kentin yeni adı oldu.

Zaman içinde Roma’dan Bizans’a kalan MaraÅŸ, Arap fetihlerinin Anadolu’daki en önemli hedefi haline geldi. Bizans – Emevi – Abbasi hanedanları bu kente her zaman özel bir önem verdi. MaraÅŸ’ın Türklerle buluÅŸması 11.yüzyılda Selçuklular ile gerçekleÅŸti. Ama MaraÅŸ’ın seveni, isteyeni hiç bitmedi ve ÅŸehir, haçlıların, Kilikya Krallığı’nın, Memlûkler’in saldırılarına uÄŸradı. Selçuklu’nun parçalanmasının ardından da yaklaşık 200 yıl boyunca DulkadiroÄŸulları BeyliÄŸi’nin hâkimiyetinde kaldı. Özellikle DulkadiroÄŸulları MaraÅŸ’ta günümüze kadar gelen önemli izler bıraktılar. Özgün mimarisiyle MaraÅŸ’ın simgelerinden biri olan Ulu Cami, kente DulkadiroÄŸlu Alaüddevle Bey’in armaÄŸanı.

Yavuz Sultan Selim tarafından Osmanlı topraklarına katılan MaraÅŸ uzun bir dönem eyalet, daha sonra ise Sancak merkezi olarak kaldı. Genç Türkiye Cumhuriyeti, Anadolu’nun yiÄŸit ve asil çocuklarına ev sahipliÄŸi yapan kente verdiÄŸi deÄŸeri bir ‘Ä°stiklal Madalyası’ verip adının başına da ‘Kahraman’ unvanı ekleyerek gösterdi.

GEÇMİŞİN GÖRKEMÄ° GÜNYÜZÜNE ÇIKIYOR!
Roma Ä°mparatoru Caligula’ya atfen M.S. 1.yüzyıl baÅŸlarında kurulan antik Germenikea kentinin muhteÅŸem taban mozaiklerinin bulunması kentin kültür ve sanat tarihi açısından önemini daha da arttırdı. Yörede KaramaraÅŸ adıyla bilinen Dulkadir ve BaÄŸlarbaşı mahalleleri ilk bakışta çoÄŸunluÄŸu tek katlı evlerden mütevazı bir görüntü sergilemekte. Ama bu sade görünüm altında görkemli Roma sanatının en güzel örneklerinden oluÅŸan tarihi Roma yamaç evlerinin taban mozaiklerinin bulunduÄŸu muhteÅŸem bir kültür hazinesi yatmakta.

ZEUGMA MOZAÄ°KLERÄ° Ä°LE YARIÅžAN GÖRKEM
Ait oldukları dönemde Romalı seçkinlerin oturdukları villaların tabanlarını adeta bir dantel gibi süsleyen MaraÅŸ mozaikleri estetik açıdan Zeugma ve Efes mozaikleriyle rahatlıkla boy ölçüÅŸebilecek nitelikte. Arkeoloji kültür ve sanat potansiyeli yönünden KahramanmaraÅŸ için çok önemli bir ÅŸans olan Germanikea taban mozaiklerine, bölgede henüz dört evin tabanında rastlanıldı. Arkeologlara göre, bulunan mozaikler halen toprak altında olanların çok ufak bir kısmını oluÅŸturmakta. Çalışmalar sonucu dört evin taban mozaiÄŸinin bulunduÄŸu bölgede, toplam yüz civarında Roma villası ile birlikte antik Germenikea Kent Agorası ve tapınağının da bulunduÄŸu tahmin edilmekte. Arkeolojik kazı çalışmalarının yakın bir gelecekte tamamlanmasının ardından KahramanmaraÅŸ Arkeoloji Müzesi köklü Anadolu sanatının en güzel mozaik örneklerinden oluÅŸan geniÅŸ bir koleksiyonla kültür ve sanat tutkunlarının en önemli cazibe merkezleri arasında yer alacak.

KARTAL YUVASI KALELER
KahramanmaraÅŸ onlarca kale barındıran, kale zengini bir kent. Kentin tarih boyunca taşıdığı önemin kanıtı olan bu kaleler Hitit döneminden baÅŸlayıp, Osmanlılara kadar uzanan bir medeniyetler yelpazesinin mirası niteliÄŸinde. Kaleler arasında en büyüÄŸü kent merkezindeki MaraÅŸ Kalesi. Bugün içerisinde kafeler bulunan MaraÅŸ Kalesi’nin üzerine kurulduÄŸu yığma tepe aslında büyük bir Hitit höyüÄŸü. Kale, özellikle akÅŸamüstü sürü halinde kent üzerinde uçan güvercinlerle kentin kuÅŸ bakışı manzarasını izlemek için en ideal yer. KahramanmaraÅŸ’a baÄŸlı Andırın ilçesi de kalelerin yoÄŸunluÄŸuyla dikkat çeken bir bölge. Sert rüzgârlara ve son derece engebeli bir coÄŸrafyaya sahip Andırın’da kaleler aynı zamanda birbirlerini görerek haberleÅŸme imkânı saÄŸlayacak ÅŸekilde inÅŸa edilmiÅŸ. Kaleler ortaçağın ticaret filoları olan kervanları ve bu kervanların konakladığı kervansarayları da koruma amacıyla yüzyıllar boyunca aktif olarak kullanılagelmiÅŸ. HaÅŸtırın, Geben, Azgıt ve AfÅŸin Hurman kaleleri etkileyici görünümleriyle tarihin derinliklerine sürüklüyor görenleri. Çetin ve sarp kayalıklara “nasıl bu kadar özenli inÅŸa ettiler” sorusunun cevabını  Anadolu mimarlığının sırlarında aramak gerek.

MARAÅž’A ÖZGÜ SÖZCÜKLER
Ede: AÄŸabey, KardeÅŸ 
ÖkkeÅŸ: MaraÅŸ’ta erkek çocuklara siklikla verilen ad 
Firik: MaraÅŸ tarhanasinin yaÅŸ hali 
Kahke: Simit, çörek
Tahildak: OlgunlaÅŸmiÅŸ incir
Küldöken: Hanim
GiÅŸi: Bey
Süllüm: Merdiven

MARAÅž’TA MUTLAKA
GÖRÜN: KahramanmaraÅŸ Arkeoloji Müzesi’ni / Ulu Cami’yi / KapaliçarÅŸi ve çevresini / MaraÅŸ Kalesi’ni / Döngel MaÄŸaralari’ni / Andirin Kaleleri’ni / Ceyhan Nehri Köprüsü’nü / Menzelet Baraj Gölü’nü / Yedi Uyurlar Ziyareti’ni
TADiN: Dondurmasini / Tarhanasini / Biberini / FistiÄŸini / Yanyana, EkÅŸili Köfte Kebabi, Ä°çli Köfte ve diÄŸer yöresel yemeklerini / AlabaliÄŸini
ALiN: Geleneksel zanaat ürünlerinden SandiÄŸini / Biçaklarini / Çariklarini / MaraÅŸ burma bileziÄŸini

NASIL GÄ°DÄ°LÄ°R
Türk Hava Yollari’nin Ä°stanbul’dan KahramanmaraÅŸ’a haftanin her günü karÅŸilikli, AnadoluJet’in ise Ankara’dan KahramanmaraÅŸ’a sali, perÅŸembe ve cumartesi günleri karÅŸilikli seferleri bulunuyor

Alıntıdır: SkyLife  Dergisi Eylül 2009.

http://www.thy.com/tr-TR/corporate/skylife/article.aspx?mkl=1289

Diller